Cách đơn giản để kiểm tra tính hiệu quả của máy lọc không khí

Thực tế, máy lọc không khí có thể giúp giảm nồng độ bụi mịn, phấn hoa, lông thú và một số chất ô nhiễm trong không gian kín, nếu thiết bị có công suất phù hợp, màng lọc đạt yêu cầu và được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, hiệu quả không giống nhau giữa các dòng máy và không phải mọi công nghệ đều có khả năng xử lý tất cả tác nhân gây ô nhiễm.

Để kiểm tra tính hiệu quả của máy lọc không khí, cần xem xét hiệu suất lọc, chỉ số CADR, loại màng lọc, khả năng giảm bụi trong phòng và kết quả đo chất lượng không khí trước – sau khi vận hành.

1. Máy lọc không khí có thực sự hiệu quả không?

Câu trả lời là có, đặc biệt với khả năng giảm bụi mịn và các hạt lơ lửng trong không khí. Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp công bố năm 2024, tổng hợp 148 nghiên cứu thực địa về máy lọc không khí, ghi nhận mức giảm trung bình khoảng:

• 49% bụi PM2.5.
• 44% bụi PM10.

Tuy nhiên, mức giảm thực tế khác nhau đáng kể giữa các nghiên cứu, tùy loại máy, cách sử dụng, diện tích phòng và nguồn phát sinh ô nhiễm. Nghiên cứu cũng cho thấy hiệu quả giảm các chất ô nhiễm dạng khí còn hạn chế hơn so với bụi dạng hạt.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng dẫn lại bằng chứng cho thấy máy lọc không khí di động có thể giảm nồng độ PM2.5 trong nhà khoảng 40–82% trong các tình huống thực tế được tổng hợp.

2. Máy lọc không khí có thể xử lý những tác nhân nào?

Không phải tất cả máy lọc đều có khả năng xử lý mọi loại ô nhiễm. Hiệu quả phụ thuộc chủ yếu vào cấu tạo màng lọc và công nghệ được trang bị.

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), máy lọc không khí không thể loại bỏ toàn bộ chất ô nhiễm trong nhà. Phần lớn màng lọc được thiết kế để xử lý bụi hoặc chất dạng hạt; muốn xử lý khí và mùi cần có vật liệu hấp phụ phù hợp, chẳng hạn than hoạt tính.

Điểm cần nhớ: Máy lọc không khí không thay thế việc xử lý nguồn gây ô nhiễm, vệ sinh nhà cửa và thông gió khi chất lượng không khí bên ngoài phù hợp.

3. Cách kiểm tra hiệu quả thực tế của máy lọc không khí

3.1. Kiểm tra chỉ số CADR

CADR (Clean Air Delivery Rate) là chỉ số thể hiện lượng không khí sạch mà máy cung cấp trong một đơn vị thời gian đối với các loại hạt thử nghiệm. Chỉ số này thường được công bố cho bụi khói, bụi và phấn hoa.

Cần chọn máy có CADR phù hợp với diện tích và thể tích phòng.

Ví dụ, EPA đưa ra bảng ước tính CADR tối thiểu cho các diện tích phòng với trần cao khoảng 2,44 m:

Đây là mức tham khảo, không phải tiêu chuẩn bắt buộc cho mọi điều kiện sử dụng. Phòng có trần cao, nhiều cửa mở hoặc nguồn phát sinh bụi liên tục có thể cần công suất lọc lớn hơn.

3.2. Đo nồng độ bụi PM2.5 trước và sau khi bật máy

Đây là một trong những cách trực quan để kiểm tra khả năng lọc bụi mịn.

Bạn có thể thực hiện theo các bước:

1. Sử dụng máy đo PM2.5 đặt trong phòng cần kiểm tra.
2. Đóng cửa phòng và ghi lại nồng độ bụi ban đầu.
3. Bật máy lọc không khí ở cùng một chế độ vận hành trong suốt quá trình thử.
4. Theo dõi chỉ số PM2.5 theo từng khoảng thời gian.
5. So sánh kết quả đo trước và sau khi sử dụng.

Lưu ý, đây chỉ là phép so sánh đơn giản. Để đánh giá chính xác hơn, cần hạn chế thay đổi điều kiện phòng, nguồn phát sinh bụi và vị trí đo. Cảm biến trên máy lọc cũng có thể khác biệt về độ chính xác so với thiết bị đo chuyên dụng.

3.3. Kiểm tra chất lượng màng lọc

Màng lọc là bộ phận quyết định đáng kể đến hiệu quả của máy.

Bạn nên kiểm tra:

• Màng lọc HEPA có thông số và cấp lọc được công bố rõ ràng hay không.
• Màng lọc than hoạt tính có đủ vật liệu hấp phụ để xử lý mùi hay không.
• Màng lọc có bị rách, biến dạng hoặc lắp sai vị trí không.
• Bộ lọc có cần vệ sinh hoặc thay thế theo khuyến nghị của nhà sản xuất không.

Không nên chỉ dựa vào màu sắc của màng lọc để đánh giá hiệu quả. Một màng lọc trông sạch vẫn có thể cần thay theo thời gian sử dụng và hướng dẫn của hãng.

3.4. Theo dõi khả năng giảm mùi

Với máy có màng lọc than hoạt tính, bạn có thể theo dõi sự thay đổi của mùi thức ăn hoặc mùi sinh hoạt trong phòng.

Tuy nhiên, cảm nhận bằng mũi chỉ mang tính chủ quan. Khả năng giảm mùi còn phụ thuộc vào loại khí, nồng độ ô nhiễm, lượng than hoạt tính và thời gian tiếp xúc với bộ lọc.

Không nên sử dụng khói thuốc, hóa chất hoặc chất độc để tự thử nghiệm máy trong nhà.

4. Những yếu tố quyết định hiệu quả của máy lọc không khí

Một chiếc máy có thông số tốt chưa chắc phát huy hết hiệu quả nếu sử dụng không đúng cách. Các yếu tố quan trọng gồm:

• Diện tích phòng: Máy có công suất quá nhỏ so với không gian sẽ khó làm sạch không khí hiệu quả.
• Thời gian vận hành: Máy cần hoạt động đủ lâu để xử lý lượng không khí trong phòng.
• Vị trí đặt máy: Không đặt máy sát tường, rèm cửa hoặc đồ nội thất làm cản trở cửa hút và cửa thổi gió.
• Tình trạng màng lọc: Màng lọc quá bẩn hoặc đã quá thời hạn sử dụng có thể làm giảm lưu lượng gió và hiệu quả hoạt động.
• Nguồn ô nhiễm trong phòng: Nếu thường xuyên hút thuốc, nấu ăn không có hút mùi hoặc để bụi xâm nhập từ bên ngoài, máy sẽ phải xử lý lượng ô nhiễm lớn hơn.

5. Máy lọc không khí có đáng mua không?

Máy lọc không khí là thiết bị có hiệu quả thực tế trong việc giảm bụi mịn và một số tác nhân ô nhiễm dạng hạt trong nhà, đặc biệt khi sử dụng bộ lọc phù hợp như HEPA, chọn đúng công suất và bảo dưỡng định kỳ.

Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả tốt nhất cũng cần kết hợp với việc thông gió, vệ sinh nhà cửa và xử lý nguồn gây ô nhiễm. Người dùng nên ưu tiên sản phẩm có chỉ số CADR rõ ràng, thông tin màng lọc minh bạch, chi phí thay thế hợp lý và không phát sinh ozone ở mức gây hại.

Mới

Máy lọc không khí và tạo ẩm Sharp KI-N40V-H (28m²)

7,150,000đ9,990,000đ

So sánh

Máy lọc không khí ChungHo A600

9,150,000đ11,500,000đ

So sánh

Mới

Máy Lọc Không Khí ChungHo GAP-15H5150

8,690,000đ10,950,000đ

So sánh

Nếu đang có nhu cầu cải thiện chất lượng không khí trong gia đình, bạn có thể tham khảo các dòng máy lọc không khí tại Điện máy Quang Hạnh. Hãy lựa chọn sản phẩm theo diện tích phòng và nhu cầu thực tế để thiết bị phát huy hiệu quả tốt hơn.

>>> Xem thêm: Các hãng máy lọc không khí tốt hiện nay đáng mua